Acupunctuur is een onderdeel van de Oosterse geneeskunde en komt uit China. Andere onderdelen van de Oosterse geneeskunde zijn het gebruik van kruiden en voeding, massage en oefeningen zoals Tai Chi.

De geschiedenis van de acupunctuur gaat terug tot zeker 4000 jaar geleden. Het is een empirische wetenschap (gebaseerd op ervaring) en vanuit de praktijk ontstaan. Er is eeuwenlang erg goed gekeken naar alles wat er om ons heen gebeurt; de veranderingen in seizoenen, dag en nacht, groei en bloei van bloemen en alles in de natuur. Dit is teruggebracht naar de processen in de mens. De mens wordt gezien als afspiegeling van alles om ons heen. De mens als microkosmos, als afspiegeling van de macrokosmos.

Veel van deze eeuwenoude kennis is beschreven in klassieke teksten als de Nei Ching Su Wen en de Nei Ching Ling Shu.

Er zijn twee soorten acupunctuur
Er is een verschil tussen de klassieke acupunctuur en Traditional Chinese Medicine (TCM). De TCM heet ook wel de moderne acupunctuur, de klassieke acupunctuur ook wel Classical Chinese Medicine (CCM).
Bij de TCM kijk je tijdens de behandeling meer naar de klacht en het klachtenpatroon. De klacht of het klachtenpatroon is een syndroom.
En aan de hand van het syndroom maak je een puntkeuze die voor iedereen ongeveer hetzelfde is. Het gaat immers om de klacht en die is hetzelfde. Iemand komt bijvoorbeeld met hoofdpijn.
Waar de klassieke acupuncturist slechts enkele naaldjes prikt, gebruikt de moderne acupunctuur meestal meer naalden.
Bij de klassieke acupunctuur gaat het niet alleen om het klachtenpatroon maar zoek je meer naar de oorzaak en verbanden. Dit is per persoon verschillend.
De individuele sterke en zwakkere energieën en de gezondheid van een persoon spelen hierbij een rol. Iedereen krijgt zijn/haar eigen kwaliteiten mee tijdens de zwangerschap en geboorte. Hier moet rekening mee gehouden worden tijdens de puntkeuze en bij het instellen van het behandelingsplan.
Het kan voorkomen dat 2 mensen met dezelfde klacht een totaal andere puntkeuze krijgen om toch hetzelfde klachtenpatroon te behandelen.
De puntkeus kan zelfs verschillen per seizoen of de tijd van de behandeling. De klassieke acupunctuur houdt rekening met de persoonlijke sterke en zwakkere aspecten en past de behandelstrategie aan, aan de persoonlijke behoefte
Bij de klassieke acupunctuur maak je ook verschil tussen mannen en vrouwen. Mannen worden vooral aan de linkerkant van het lichaam geprikt en vrouwen vooral aan de rechterkant.

Oosterse geneeskunde
De Oosterse geneeskunde gaat uit van een energetisch wereldbeeld. Men kijkt naar veranderingen in de energiehuishouding van de persoon. Dit in tegenstelling van de Westerse geneeskunde die uitgaat van een materieel wereldbeeld, kijkend naar de stof, de deeltjes, en naar het lichaam met behulp van bijvoorbeeld röntgenfoto’s.
In het Oosten zien ze ziekte als een verstoring in de energiehuishouding en de therapie is gericht op het harmoniseren en balanceren van de energie.
In het Westen is ziekte een afwijking van de norm en de therapie is gericht op het herstel van de norm met behulp van bijvoorbeeld operatie of medicatie.
Yin en Yang horen in balans te zijn. Is dit niet het geval dan kan ziekte ontstaan. Ziekte is een teken van disbalans.

Gezondheid
Gezondheid is het vermogen van een organisme om op gepaste wijze te reageren op een uiteenlopende variatie van uitdagingen. Bij ziekte geeft dit aanpassen problemen en uiteindelijk kan dit leiden tot een verstoring van het totale evenwicht. Elke uitdaging die het lichaam niet aankan, is een bron van ziekte, ongeacht of het een schadelijke stof is of een slecht gevoel. Ziekte is een uiting van een onstabiel proces.
Gebrek aan zonlicht, uitputting van de bodem, overwoekering door onkruid beperkt de gezondheid van een tuin. Op dezelfde manier verzwakt het menselijk lichaam door een tekort of te veel aan Qi, gebrekkige voeding of slechte doorstroming van de energie.
Belangrijk voor de behandeling is het terug brengen van de balans zodat het lichaam de processen vervolgens zelf weer kan oppakken.

Acupunctuur
Als de balans in de energie niet goed is, kun je dit beïnvloeden met behulp van acupunctuur. Acupunctuur maakt gebruik van het meridiaansysteem. Een meridiaan is een soort onzichtbaar kanaal waardoor Qi stroomt. De Qi komt via deze kanalen overal in het lichaam.

Begrippen
Om de Oosterse geneeskunde te kunnen begrijpen, is een aantal begrippen erg belangrijk.
De belangrijkste hiervan zijn: Tao, Qi, Yin en Yang en de 5 elementen.

Tao
Tao is eigenlijk niet te beschrijven. Het is alles, is niet in woorden te vangen. Uit Tao ontstaat 1 en de 1000 dingen. Alles is Tao, Tao is alles.

Qi
Qi wordt ook wel energie genoemd. Qi is niet tastbaar, meetbaar of zichtbaar. Het is wel essentieel en de materiële wereld wordt erdoor gevormd. Qi is de onzichtbare kracht die alleen kenbaar is door zijn effecten, Qi is indirect herkenbaar door wat het voedt, voortbrengt en beschermt. Materie is Qi die een vorm aanneemt. Bergen die ontstaan, bossen die groeien, rivieren die stromen zijn manifestaties van Qi. In de mens zijn alle functies van het lichaam en van de geest manifestaties van Qi. Qi brengt beweging en warmte voort.
Net als frisse lucht beweegt gezonde Qi zich vrij, net als bedompte lucht is stagnerende Qi zwaar drukkend, benauwend en verstoppend. Dit kan klachten geven, zoals pijn.
Net als lucht heeft Qi zijn eigen beweging en zet het andere dingen in beweging.
Net zoals de wind bomen, gras en water beweegt, zo beweegt Qi de borst en geeft ademhaling. De mensen ademen geen Qi maar de Qi is de drijvende kracht achter de ademhaling. Qi is levenskracht. Met behulp van acupunctuur is de Qi te beïnvloeden.

Yin-Yang
Yin en Yang zijn termen voor een dynamische wisselwerking die aan alle aspecten van het universum ten grondslag liggen.
Als we kijken naar de omgeving waarin we leven dan zien we dat de natuur zich lijkt te groeperen in paren die onderling afhankelijk maar tegelijk elkaars tegenpolen zijn. Kijk bijvoorbeeld naar dag en nacht. Als we de dag niet kennen, kunnen we ook niet weten wat nacht is. Donker bestaat niet zonder licht, vol bestaat niet zonder leeg, allemaal begrippen die alleen kunnen bestaan door de ander.
Als je goed om je heen kijkt, zie je ook dat er een continue verandering plaatsvindt. Yang gaat over in Yin en Yin gaat weer over in Yang. Lente, zomer, herfst, winter, ochtend, middag, avond, nacht. Deze wisselwerking van Yin en Yang stelt het leven in staat om zich te ontwikkelen.